Jumat, 28 September 2012

SORUMUTU AUTORIDADE LOKAL, KOMUNIDADE IHA SUB DISTRITU NATARBORA


 

 FUNDASAUN SAI INOVASAUN BA KOMUNIDADE
(F-SIK)
RUA              : -Central Aimeta Laran (We -Maubadac), Natarbora
                                                                                          -Filial Delta I, Aimutin, Dili Timor- Leste
 TELP            : (+670) 77401765, 77251835,77746034
EMAIL         : fundasaunsikone@yahoo.co.id
 
 
Introdusaun
Bazeia ba sorumutu ne’ebé hala’o iha loron  Sabadu, 22 Setembru 2012 nudar dalan ida atu halibur komunidade, Joventude, Estudante, no  autoridade lokal sira atu serbisu hamutuk ho F-SIK oinsa atu alkansa programa F-SIK nian ba futuru. Bazeia ba sorumutu ne’e ho objetivu atu harii ekipa haforsa dezenvolvimentu suku nian hodi identika problema ne’ebé mosu iha suku ida-idak  no bele hanoin ideia  hamutuk no diskute iha konselu suku hodi hetan solusaun husi parte ruma. Sorumutu ne’e mai hosi ekipa F-SIK tomak hodi estabelese sorumutu ne’e sem orsamentu hosi parte ruma. Maibe ba futuru F-SIK bele buka dalan atu serbisu hamutuk ho autoridade governo,Instituisaun seluk,  ONG Internasional ruma hodi alkansa programa F-SIK ba oin no susesu.
Iha sorumutu ne’e, atu esplika mos ba  ba komunidade no governo lokal sira, liu-liu F-SIK nia programa karik hetan fundus hosi parte ruma. No esplika mos konaba knar F-SIK nian konaba foti informasaun iha baze hodi publika iha media liu hosi jornal ruma  no blog Fundasaun Sai Inovasaun ba Komunidade (F-SIK) nian. Hosi programa audit sosial F-SIK bele halo planu estratejia ida konaba problema ne’ebé mosu iha baze no oinsa buka dalan ho parte seluk  atu rezolve problema ne’e no tuir kapasidade F-SIK.
Iha oportunidade sorumutu ne’e mos, F-SIK sai mos membrus Rede ONG Lian Distritu Manatuto atu halo Monitorizasaun no Avaliasaun ba projetu ne’ebé implementa hosi Governo nomos non governu ho iha baze ho objetivu atu haree konaba kualidade no ejekusaun orsamentu ba programa iha benefisiu ba komunidade sira ka lae? No seluk tan.
Objetivu
Objetivu hosi sorumutu  ne’e sai hanesan sasukat ida ba F-SIK  atu fahe informasaun liu-liu konaba audit sosial nian  tanba F-SIK iha hanoin ida atu estabelese programa ruma tenke tuir necesidade komunidade sira no  bele serbisu hamutuk ho komunidade, Autoridade lokal sira ba dezenvolvimentu suku nian iha futuru oin mai.
Benefisiu
Benefisiu hosi sorumutu ne’e bele muda komunidade no autoridade lokal sira nia hanoin hodi dezenvolve sira nia-an iha programa  ne’e hodi haforsa dezenvolvimentu suku nian  ba futuru oin mai.
Programa
Programa ne’ebé ami realiza mak hanesan tuir mai ne’e :
1.       MC/Moderador
2.       Reza
3.       Abertura no lia fuan badak hosi Xefe Suku Uma-Boco, Sr. Feliciano da Costa
4.       Lia fuan badak hosi Koordenador F-SIK
5.       Aprezentasaun badak hosi Sra. Zocema Alab Almendras no Sra. Sharon kona fahe esperiensia no abilidade ba komunidade, no autoridade lokal sira no seluk tan, konaba oinsa serbisu hamutuk ho F-SIK.
6.       Lia fuan badak hosi reprezentante Begavali, Sr. Jose.
7.       Aprezentasaun konaba materi Audit Sosial
8.       Diskusaun
9.       Loke Filmagen konaba: 1. Kriasaun Fahi Rasa, 2. Plantasaun Agrikultura, 3. Oinsa Halo Kompos no halo introdusaun konaba benefisiu halo kompos no seluk tan.
10.   Han Meudia
11.   Remata/Encernamentu
Partisipasaun komunidade, nomos Autoridade Lokal Sira.
1.       Komunidade
Komunidade ne’ebé ami konvida mai hosi suku fatin lima mak hanesan suku Aubeon, Uma-Boco, Manehat, Barique no Abat-Oan. Iha oportunidade ne’e mos komunidade sira interese tebes ba programa ne’e no sai hanesan lisaun ida ba sira hodi hatene konaba informasaun no seluk tan.
2.       Autoridade Lokal sira
Autoridade lokal ne’ebé ami konvida mai mos hosi suku fatin lima ne’ebé mensiona iha leten. Maibe balun la marka sira nia prezensa no reprezenta de’it  membru balun mai partisipa iha sorumutu ne’e. Iha sorumutu ne’e mos Xefe suku Uma-Boco fo sujestaun balun no sei halo kooperasaun nafatin ho  F-SIK  hodi realiza programa ruma ba futuru oin mai  no seluk tan.
3.       Governu Lokal
Reprezentanta  Governo Lokal ne’ebé mai hosi  Animasaun Sosial (MSS) Sr. Vicente Soares, fo sujestaun ba membrus F-SiK tomak  konaba  programa ne’e tanba importante tebes ba sira hodi alkansa dezenvolvimentu suku ba futuru. Nia mos iha hanoin atu habelar informasaun ne’e ba ema seluk hodi hatene konaba programa F-SIK nian ba futuru.
4.       Autoridade non Governu
Reprezentante husi Vegavali Sr. Jose no Sr. Nicolau, Fo korajem ba membrus F-SIK tomak liu-liu programa F-SIK nian ba futuru, no sujestaun seluk fo motivasaun hodi alkansa programa ruma ho susesu iha komunidade nia le’et.
5.       Estudantes/Joventude
Iha sorumutu ne’e partisipa  mos hosi estudante no Joventude sira, ne’ebé mai hosi suku rua de’it ( Suku Uma-Boco no Aubeon), balun lamai depende mos ba tempu nomos hela fatin dok.
Agradecementu
Programa ne’e la’o di’ak no susesu haree ba partisipasaun komunidade, autoridade lokal sira no seluk tan, ne’ebé  koperasaun di’ak   tebes ho F-SIK hodi alkansa programa ne’e ho di’ak no susesu.
Parte seluk mos ami agradece ba Begavali ho nia staff tomak ne’ebé apoiu material no ekipamentus hanesan projector no kareta ba membrus F-SIK hodi realiza programa ne’e ho susesu. Ami iha esperansa ba futuru Begavali bele serbisu hamutuk ho ami karik programa ruma ne’ebé relevante ho programa F-SIK nian.
Agradece mos ba Mana Zocema Alab Almendras (Susie) nomos mana Sharon ne’ebé durante ne’e serbisu hamutuk ho F-SIK  ho voluntariamente, nomos fahe sira nia matenek ba F-SIK hodi fahe mos sira nia esperiensia ba komunidade, no Autoridade Lokal sira.
Ikus liu F-SIK Agradece mos ba inan-Aman no komunidade sira tomak iha suku Uma-Boco, Aldeia Aimeta-Laran ne’ebé lakon sira nia tempu no serbisu hodi prepara fatin no hahan ba programa ne’e  no la’o di’ak ho susesu.
 
Dili, 24 Setembru 2012
Miguel Nunes
Koordenador F-SIK